Hormon Tedavisinin Zamanlaması Neden Önemli?

  • 1.967 kez görüntülendi.

Hormon Tedavisinin Zamanlaması Neden Önemli?
Bu iyi bir soru ve bu soruyu cevaplamak için koroner kalp hasta­lığının (CHD) biyolojisine ilişkin temel bir bilgi gereklidir. Özet­le, CHD’ye kalbi besleyen koroner damarların daralması neden olur. Her kas gibi kalp de sürekli oksijen ve besin tedarikine ihti­yaç duyar, bunlar da kalbe koroner damarlardan kanla taşınır. Bu damarlar kolesterol ve yağ birikintileriyle tıkandığında veya daral­dığında ve kalbe yeterli kan sağlayamadığında sonuç CHD’dir.Ne Kadar Riskli?
VVHI’nın östrojen artı progestin tedavisini 5,6 yıl alanlarda ko-roner kalp hastalığı riskinin yüzde 24, meme kanseri riskinin yüzde 24 ve yumurtalık kanserinin yüzde 58 arttığını duydu­ğunuzda, bu oranlar büyük, korkutucu ve kafa karıştırıcı gel­mektedir. Bu sonuçların sizin için anlamı nedir? Bu soruyu ce­vaplamak için riskleri görmenin iki yolu olduğunu anlamak önemlidir görece riskler ve kesin riskler.
Tıbbî araştırmalar genellikle görece risk üzerine odaklanır. Bu, tıp araştırmacılarının bir grup insanı (örneğin belli bir ilacı kullananları) bir başka grupla (örneğin plasebo alanlarla) en yay­gın karşılaştırma yöntemidir. hormon tedavisiGörece risk, belli bir süre sonunda ilaç alan grupta meydana gelen belli bir hastalık vakası sayısının plasebo alan grupta meydana gelen vaka sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Ancak önce, iki grup eşit büyüklükte olmayabilece­ğinden uygun düzeltmeler yapılır. Elde edilen oran 1,0 ise o za­man eşit şans var demektirhastalık riski bağlamında iki grup arasında bir fark yoktur. Oran 1,0’dan büyükse, örneğin 1,6 ise o zaman ilacı alanların söz konusu hastalığa yakalanma riski yüzde 60 daha fazladır. Oran 1,0’dan düşükse, örneğin 0,8 ise ilacı kullananların söz konusu hastalığa yakalanma riski ilacı kullanmayanlara kıyasla yüzde 20 daha düşüktür. Araştırmacılar VVHI’da östrojen-artı-progestin grubundaki kadınların koroner kalp hastalığına yakalanma olasılığının plasebo grubundaki ka­dınlara göre 1,24 kez daha fazla olduğunu yani yüzde 24 söylediğinde bu istatistik görece risktir.
Riskteki kesin artış (ya da azalma) belli bir süre içinde bir grupta (ilaç grubu) meydana gelen daha fazla (ya da daha az) hastalık vakalarının gerçek sayısının bir başka gruptakine (plase­bo grubu) kıyasla hesaplanmasıdır. İlaç grubunda görülen vaka sayısının alınıp araştırma boyunca plasebo grubunda meydana gelen vaka sayısından çıkarılmasıyla hesaplanır bu hesaplama yapılırken de iki grup eşit büyüklükte olmayabileceğinden uy­gun düzeltmeler yapılır. Bu istatistik görece riske göre kişisel ya da bireysel risk konusunda daha iyi bir görüş sağlar. Örneğin VVHI’da Östrojen artı progestin, meme kanseri riskini yüzde 24 artırmıştı bu, görece risktir. Ancak Şekil 4.1’den görüleceği gi­bi bu oran mutlak rakamlara çevrildiğinde her yıl bu hormonla­rı kullanan her 10.000 kadında kullanmayanlara göre sadece 8 fazla meme kanseri vakası demek oluyor hormon grubunda 41 kanser vakasına karşı plasebo grubunda 33 kanser vakası.

 

 

 
Bireysel olarak bir kadının bakış açısından herhangi bir ila­cın hormon tedavisi dahil olmak üzere belli bir hastalık üze­rindeki etkisi açıkça bir dereceye kadar görece riskin ne kadar büyük olduğuna bağlıdır. Ancak diğer üç unsura daha çok bağ­lıdır: 1) ilacın kullanılacağı kadın nüfus içinde söz konusu hasta­lığın ne kadar yaygın olduğuna, 2) hastalığın tipik olarak hangi yaşta meydana geldiğine ve en önemlisi 3) başlangıç noktasında (ilacı almaya başlamadan önce) söz konusu hastalık bağlamında kişisel riskin ne olduğuna. Şimdi sırasıyla bunlara bakalım. 1. Hastalık ne kadar yaygın? Yaygın bir haftalığa ilişkin riski bel­li bir oranda artıran bir ilacın, nadir bir hastalığa yakalanma ris­kini aynı oranda artıran bir ilaca göre bif kadının sağlığı üzerin­deki etkisi çok daha büyük olacaktır. B|f, nadir görülen hastalık daha yaygın görülen hastalığa göre daha ölümcül olsa da böyle­dir. Farazi bir örnek bu noktanın anlaşılmasına yardım edebilir. Tipik bir 50 yaşındaki kadının beş yıl içinde “X hastalığına” ya­kalanma olasılığının 10’da 1 olduğunu varsayın. Bu riski iki kat artıran başka bir deyişle riski yüzde 100 artıran bir ilaç, söz konusu tipik kadının riskini 5’te 1’e çıkaracaktır; bu, korkutucu bir olasılıktır. Şimdi de tipik bir 50 yaşındaki kadının beş yıl için­de “Y hastalığına” yakalanma riskinin 100’de 1 olduğunu varsa­yın. Bu riski iki katına çıkaran bir ilaç riski 50’de Te çıkaracak­tır hafife alınacak bir şey değil, ama X hastalığına dair senaryo­ya göre daha az korkutucu. Bu nedenle belli bîr tedavinin belli bir hastalık riskini artırdığını ilan eden gazete haberlerini okudu­ğunuzda paniğe kapılmadan önce, öncelikle söz konusu hastalı­ğın ne derece yaygın ya da nadir olduğunu düşünmeniz gerekir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Kadın sitemap Kadın Kadın Yandex.Metrica